In de trein zit iemand naast je die zijn telefoon openklapt en vijf minuten later weer dichtdoet. Geen feed, geen notificaties, klaar. Een paar jaar geleden was dat een ouder iemand die zijn oude Nokia nooit had ingeruild. Nu is het een dertiger met een Light Phone in zijn jaszak. De dumbphone is terug, en het zijn vooral mannen die de trend trekken.
Het is geen nostalgie, het is praktisch
Die terugkeer naar simpele toestellen heeft weinig met heimwee te maken. Het is een weloverwogen keuze. Wie tien uur per dag op zijn smartphone zit, en gemiddeld zit een Nederlander daar niet ver vanaf, merkt op een gegeven moment dat het niet meer werkt. Slechter slapen, korter geconcentreerd kunnen werken, en de avond die ineens om half elf wegglijdt in een feed zonder dat je iets hebt gedaan. Een dumbphone lost dat in één klap op, simpelweg door die optie weg te halen.
Dat verklaart waarom je nu mannen ziet die voor minder kiezen. Niet omdat ze tegen technologie zijn, maar omdat ze hebben gemerkt dat hun smartphone hen meer kostte dan opleverde. Eerder schreven we over het Brick-blokje dat je apps blokkeert, en dat helpt veel mensen genoeg. Maar voor anderen is het te makkelijk om de blokkade alsnog op te heffen. Die willen de smartphone zelf weg uit hun broekzak.
Welke dumbphones echt de moeite waard zijn
De Light Phone 3 is op dit moment de meest serieuze keuze. Hij kostte bij introductie 799 dollar, dus geen impulsaankoop. Wat je krijgt is een toestel met een matzwart OLED-scherm dat eruitziet als e-ink, een telefoon-app, sms, kaarten, een wekker, een muziekspeler en weinig anders. De camera werkt, de hotspot werkt, en alles ziet er strak uit. Het toestel is gemaakt om je niet te boeien.
De Punkt MP02 is de Zwitserse variant. Klein, sober, vierkante toetsen, ontworpen door Jasper Morrison. Hij doet bellen, sms'en en hotspot, en daar houdt het op. Rond de 379 euro. Wie een toestel wil dat eruitziet alsof het in een museum thuishoort, koopt deze.
En dan is er de klassieke feature phone, met de Nokia 3210 als populairste exemplaar. HMD bracht het toestel in 2024 opnieuw uit voor zo'n 90 euro. Snake, een 2 megapixel camera, een rits ringtones en verder niets. Het is geen hippe optie, het is een bewuste downgrade. Voor wie eerst wil proberen of een dumbphone bij hem past, is het de goedkoopste manier.
Wat je terugkrijgt als je je smartphone weglegt
Wat opvalt is wat mensen vertellen nadat ze het hebben gedaan. Het gaat niet alleen om minder scrollen. Het gaat om beter slapen, omdat het halfuur voor je gaat slapen niet meer in een feed verdwijnt. Om wakker worden zonder dat je meteen je e-mail opent. Om in de trein een boek meenemen omdat er anders niets te doen is. Om gesprekken die langer duren dan dertig seconden, omdat niemand naar zijn scherm kijkt.
Het is dezelfde beweging die je ziet bij mannen die weer vinyl draaien en filmrolletjes ontwikkelen: bewust kiezen voor iets dat tijd kost, omdat juist die tijd het waardevol maakt. De smartphone is goed in efficiëntie, maar slecht in ervaring. Een dumbphone draait dat om.
Hoe je het probeert zonder je leven om te gooien
Volledig overstappen op een dumbphone werkt voor de meesten niet. Je hebt een OV-app, een bank-app en een werk-mail. De helft van je communicatie loopt via WhatsApp. Wie morgen zijn iPhone weggooit en met een Nokia 3210 op kantoor verschijnt, redt het meestal geen week.
De truc is anders. Een dumbphone naast je smartphone, en je smartphone bewust thuislaten op vaste momenten. Sommigen doen het in het weekend. Anderen op vakantie. Anderen alleen 's avonds en 's nachts. Light Phone biedt zelfs een service waarmee je je nummer tijdelijk kunt doorzetten naar je dumbphone, zodat je nooit echt onbereikbaar bent.
Wie eerst zonder investering wil testen, begint kleiner. Een schermtimer activeren. Sociale apps weg uit het beginscherm halen. Notificaties uitzetten. Of de telefoon 's avonds in een laatje leggen waar je hem niet hoort. Die stappen kosten niets, en zeggen vaak al meer over je gewoontes dan je had verwacht.
Waar dit naartoe gaat
De vraag is niet of dumbphones blijven. Die vraag is allang beantwoord. HMD verkocht volgens berichten meer Nokia 3210's dan ze hadden voorspeld, Light Phone heeft een wachtlijst, en Punkt rapporteert ieder kwartaal hogere bestellingen.
De interessantere vraag is hoe ver dit gaat. Of mannen over vijf jaar standaard twee toestellen hebben, een werktelefoon en een leeftelefoon, zoals ze nu een werklaptop en een privélaptop hebben. Of dat smartphones zelf gaan veranderen, omdat fabrikanten zien dat een groot deel van hun klanten minder telefoon wil, niet meer.
Wat in elk geval duidelijk is: de man die in de trein zijn klaptelefoon na vijf minuten weer dichtdoet, dat is geen uitzondering meer. Dat is het begin van iets.