Je pakt je telefoon, kijkt naar het scherm, en weet vijf seconden later niet meer waarom. Dat moment herkent bijna iedereen, en steeds meer mannen doen er iets aan dat een paar jaar geleden ondenkbaar leek: ze kopen een telefoon die expres bijna niets kan.
Geen apps, geen browser, geen eindeloze feed. Alleen bellen, sms'en en soms WhatsApp. De dumbphone, ooit het toestel van je opa, is terug, en niet als grap.
Waarom de domme telefoon opeens weer stoer is
Uit onderzoek van refurbishmerk Refurbed onder ruim duizend Nederlanders blijkt dat een derde van de 18 tot 29-jarigen serieus overweegt om over te stappen op een simpeler toestel. Bij de groep van 30 tot 44 jaar ligt dat percentage nog altijd boven de een kwart. Medeoprichter Kilian Kaminski ziet het aantal zoekopdrachten naar dumbphones op zijn platform toenemen en verwacht dat die lijn dit jaar doorzet.
Het gaat hier niet om nostalgie. Mannen die overstappen, noemen steeds dezelfde reden: ze willen zelf bepalen wanneer ze bereikbaar zijn, in plaats van dat een app dat voor hen beslist. Een dumbphone geeft je die controle terug, simpelweg omdat er niets is dat om aandacht vraagt.
Wat de wetenschap ermee te maken heeft
Dat een simpele melding je concentratie sloopt, is inmiddels goed onderbouwd. Onderzoekers van de Florida State University lieten proefpersonen een aandachtstaak uitvoeren terwijl er af en toe een smartphonegeluid klonk, en maten daarbij de hersenactiviteit. Zelfs zonder dat iemand het toestel aanraakte, verstoorde het geluid alleen al de concentratie meetbaar, zo blijkt uit de gepubliceerde studie. Je hoeft je telefoon dus niet eens te checken om afgeleid te raken. Weten dat hij er is, is al genoeg.
Dat verklaart waarom een dumbphone anders werkt dan een smartphone die je "gewoon minder gebruikt". Zolang Instagram en TikTok op je toestel staan, blijft de verleiding actief, ook als je een schermtijdlimiet instelt. Verwijder je de mogelijkheid volledig, dan verdwijnt ook de constante ruis in je hoofd.
Welke telefoons mannen nu daadwerkelijk kopen
De heropleving van de Nokia 3210 is het duidelijkste signaal. Het toestel uit 1999 is opnieuw op de markt gebracht en verkoopt goed onder mannen die bewust voor minder kiezen. Populair is ook de TTfone TT970, een instapmodel met grote knoppen en een simpel menu, en de CAT B35, een robuuste telefoon zonder touchscreen die het vooral moet hebben van een lange batterijduur.
Veel kopers gebruiken zo'n toestel niet als vervanging, maar als tweede telefoon. Doordeweeks ligt de smartphone in een la, in het weekend gaat hij weer aan. Anderen zetten hun gewone telefoon in een strippere modus, met alleen bellen, berichten en een kaart, en laten de rest van de apps offline.
Deze aanpak past in een bredere beweging waarbij mannen bewust minder consumeren en minder apparaten gebruiken dan de markt hen voorschotelt. We schreven eerder al over de no-buy-trend die mannen leert stoppen met impulsief kopen, en de dumbphone-trend is in feite hetzelfde principe toegepast op je broekzak: minder aanbod, meer rust.
Niet iedereen redt het
De praktijk is weerbarstiger dan het romantische idee. Techsites waarschuwen dat mensen vaak een dumbphone kopen zonder vooraf te bepalen welke functies ze echt missen, waarna het toestel na een paar weken in een la verdwijnt en de smartphone terugkomt. Geen navigatie, geen OV-app en geen tweestapsverificatie via sms zijn concrete drempels die je van tevoren moet wegnemen, niet iets waar je onderweg achter komt.
Wie het serieus wil proberen, kiest daarom vaak eerst voor een proefperiode van een paar weekenden, in plaats van meteen de knop om te gooien. Dat is ook precies hoe andere bewuste-mindere trends onder mannen werken. Bij de beweging richting minder alcohol drinken zie je hetzelfde patroon: niet in één keer stoppen, maar bewust kiezen wanneer je wel en niet meedoet.
Dit is wat je zelf kunt proberen voor je een nieuwe telefoon koopt
Je hoeft niet meteen honderd euro uit te geven aan een Nokia 3210 om te voelen wat een dumbphone oplevert. Zet een weekend lang alle apps behalve bellen, berichten en kaarten in de map "extra" op je laatste homescreen, en zet meldingen helemaal uit in plaats van op stil. Dat kleine verschil, zelf beslissen wanneer je kijkt in plaats van gestuurd worden door een trilling, is precies waar de hele trend om draait.
Merk je dat die rust je bevalt, dan is een los toestel de logische volgende stap. Voel je je juist onbereikbaar en gestrest, dan weet je dat de oplossing niet in een dommer toestel zit, maar in hoe je je huidige telefoon gebruikt. Beide uitkomsten zijn winst, want je hebt in elk geval zelf de keuze gemaakt in plaats van hem te laten maken door een app die precies weet hoe hij je aandacht vasthoudt. En dat is, los van welk toestel je uiteindelijk gebruikt, ook een goede plek om even tot rust te komen, net zoals steeds meer mannen dat vinden in een wekelijks bezoek aan de sauna.