William Goldings boek heeft zeventig jaar moeten wachten op een tv-versie. Nu staat hij eindelijk online. Vier afleveringen, een eiland, een groep jongens en geen moment dat eraf valt. Netflix zette de miniserie deze week live en de critici klinken alsof ze net iets gezien hebben dat blijft hangen.
Wat het is
Geen film, maar een vierdelige miniserie van een uur per aflevering. Elke aflevering is vernoemd naar een hoofdpersonage: Ralph, Piggy, Simon en Jack. Schrijver Jack Thorne, vorig jaar nog verantwoordelijk voor het maatschappelijk fenomeen Adolescence, ontfermde zich over Goldings tekst uit 1954. Marc Munden, bekend van The Sympathizer, regisseert. Voor de cast werd geen ervaren acteur opgeroepen. Castingdirecteur Nina Gold, dezelfde vrouw die ooit Game of Thrones en Baby Reindeer vond, hield een open auditie voor jongens van tien tot dertien jaar zonder eerdere ervaring. Ralph wordt gespeeld door Winston Sawyers, Piggy is David McKenna, Simon is Ike Talbut en Jack is Lox Pratt.
Waarom deze versie wel werkt
De vorige twee verfilmingen deden het verhaal allebei tekort. De Britse film van Peter Brook uit 1963 werd te poëtisch, de Amerikaanse versie van Harry Hook uit 1990 te sentimenteel. Thornes adaptatie kiest een andere route: hard, observerend, met ruimte voor ongemakkelijke stiltes. Op Rotten Tomatoes staat de serie op 91 procent. Variety noemt het een 'harrowing watch with a stellar young cast', en in dat soort termen klinkt eigenlijk iedereen.
Vier afleveringen, geen filler
Het mooie aan de mini-vorm is dat er niets tussen zit dat erbij gepropt voelt. Elke aflevering volgt zijn naamgever, maar bouwt het verhaal lineair op. Ralph zoekt orde. Piggy bouwt logica. Simon ziet wat de anderen niet zien. Jack drijft het tij richting geweld. Goldings rekensom van wat een groep jongens zonder volwassenen wordt, klopt nog steeds. Het is geen kostuumdrama dat je achteraf afkan met 'leuk om gezien te hebben'. Het bijt.
De cast verdient een eigen alinea
Onervaren kinderen die in een serieus drama overtuigen, dat is een van de moeilijkste klussen in tv. Munden krijgt het voor elkaar. De jongens dragen een serie waar volwassen acteurs nauwelijks in beeld komen, en geen van hen valt door de mand. Vooral McKenna als Piggy is ontroerend zonder pathetisch te worden. Hij speelt het personage waar Golding het meeste mee gaf, en dat voel je vanaf zijn eerste scène. Lox Pratt als Jack laat een groei zien die je in volwassen acteurs zelden krijgt: een jongen die eerst alleen brutaal lijkt, en dan langzaam iets veel donkerder wordt.
Niet bingen
Vier uur tv klinkt als een avond, maar dat is geen goed idee. Dit is geen comfortabele binge zoals Stranger Things of Squid Game. De serie is gemaakt om langzaam te verteren: een aflevering, een avond rust, dan door. Wie alles in één keer wegklikt, mist precies de stiltes waar Thorne en Munden om vragen. Vergelijk het eerder met de manier waarop een serie als Daredevil seizoen 2 langzaam inwerkt, of zoals Knokke Off in zijn laatste seizoen pas echt beklijft als je hem niet in één weekend uitkijkt. De waarde zit in het tussen-de-afleveringen-doordenken.
Waarom dit boek nu een serie krijgt
Het is geen toeval dat een verhaal over jongens zonder volwassen toezicht juist nu wordt verfilmd. De thema's groepsdruk, mannelijkheid, hoe snel een gemeenschap kapot kan, wat een leider doet met angst, staan dichter bij ons dan we vaak willen toegeven. Adolescence, ook van Thornes hand, ging vorig jaar over hetzelfde onderwerp in een andere setting. Lord of the Flies neemt die discussie en zet hem op een eiland zonder uitweg. Volgens Wikipedia startte de productie al ruim voor Adolescence brak. Goldings tekst zat dus al lang in de pijplijn voordat de discussie over jongens en groepsdruk weer breed werd opgepakt.
De productie zelf
De serie werd gedraaid in Maleisië, niet in een studio met groene doeken. Dat scheelt. Het zweet en de zon die je in beeld ziet, zijn er ook geweest tijdens de opnames. Cinematograaf Stuart Bentley, die eerder werkte aan The Tunnel en Andor, geeft het eiland een visuele identiteit die schuurt tegen mooi aan zonder ooit toeristisch te worden. Het maakt dat je niet alleen kijkt naar wat de jongens doen, maar ook naar de plek die langzaam zelf een personage wordt. De partituur, van Cristobal Tapia de Veer (Severance, The White Lotus), klinkt onheilspellend zonder ooit melodramatisch te zijn.
Wat je morgen anders kijkt
Lord of the Flies werkt het sterkst als je het boek lang geleden hebt gelezen, of nooit. Iedereen daartussenin kent de plot al en mist daardoor de eerste schok. Toch zit er genoeg in deze adaptatie om je opnieuw vast te houden. Begin vanavond met aflevering één en vergeet vooral niet dat de echte horror niet op het eiland gebeurt, maar in de jongens zelf. Net als Project Hail Mary liet zien dat een trouwe boekverfilming nog steeds bestaat, bewijst Lord of the Flies dat een literaire klassieker geen museumstuk hoeft te zijn. Het boek is een opdracht; deze serie is een herinnering waarom dat boek nog steeds gelezen wordt.